ĐÔI LỜI CẢM NHẬN VỀ TẬP THƠ TÌNH YÊU VÀ CUỘC SỐNG CỦA GS.TS SỬ HỌC, CỬ NHÂN VĂN HỌC ĐÀM ĐỨC VƯỢNG

 

Doanh nhân, ThS, Nhà giáo Đàm Thanh Bình

Nhà Xuất bản Khoa học - Công nghệ - Truyền thông vừa xuất bản tập sách thơ "Tình yêu và cuộc sống" của GS,TS Sử học, Cử nhân Văn học Đàm Đức Vượng. Đây là tập thơ đồ sộ, hoành tráng nhất trong số 7 tập thơ của GS đã được xuất bản. Sách dày 707 trang, khổ giấy lớn, gồm 301 bài thơ, trải dài khắp thế giới, từ châu Âu đến châu Á, châu Mỹ, viết về các nhà khoa học, nhà chính trị, nhà tư tưởng, nhà văn hóa trên toàn thế giới, thủ đô những nơi mà Thầy Đàm Đức Vượng đã đặt chân tới. Mảng thơ thể hiện rõ chất tự sự, chất trữ tình, chất triết lý. Tự sự thể hiện bầu tâm sự đầy tâm huyết; trữ tình thể hiện cái nhân, cái đức của con người đối với cuộc sống, tình yêu, quê hương, đất nước thân yêu của mình và sự gắn bó trong cộng đồng người Việt Nam; triết lý là thơ khoa học, bình luận, phân tích hết sức sâu sắc về những vấn đề của thời đại, thời cuộc, nhân tình thế thái và những nhân vật vĩ đại. Thầy đúng là "Giáo sư tâm hồn" của thời đại và thời cuộc.

Tôi không có điều kiện bình luận toàn bộ tập thơ này, chỉ xin có một vài ý kiến nhỏ về những bài thơ mà Thầy đã viết về Họ Đàm Việt Nam.

Xin trân trọng chia sẻ cùng các bác, các cô chú, anh chị em trong dòng họ Đàm Việt Nam một tác phẩm rất đáng quý của GS.TS Sử học, Cử nhân Văn học Đàm Đức Vượng – tập thơ “Tình yêu và cuộc sống”.

Đây là tập thơ thứ sáu trong những tập thơ của Thầy, tập hợp những sáng tác trải dài qua nhiều giai đoạn của cuộc đời, trong đó có những năm Thầy công tác tại Cộng hòa Séc và Cộng hòa Slovakia. Tập thơ gồm 11 chương, viết về đất nước, quê hương, người thân, thế sự, triết lý cuộc đời, tình yêu; đồng thời dành nhiều trang viết cho những nhà hoạt động chính trị, nhà khoa học, nhà tư tưởng, nhà văn hóa và những con người mà Thầy từng gặp gỡ, nghiên cứu, trân trọng.

Đọc thơ Thầy Đàm Đức Vượng, chúng ta cảm nhận rất rõ sự gặp gỡ của ba con người trong một tác giả: chiều sâu của nhà sử học, tư duy của nhà khoa học và tâm hồn giàu rung cảm của một thi nhân.

Thầy viết về những điều lớn lao nhưng điểm đến cuối cùng vẫn là con người. Sau những suy tư về lịch sử, khoa học, văn hóa và thế sự là tình yêu quê hương, đất nước, gia đình, bằng hữu; là sự trân trọng đối với tài năng, nhân cách và những con người đã sống một cuộc đời có ích.

Đặc biệt, trong Chương 1 có bài thơ “Nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nhân họ Đàm”, Thầy dành tặng một số người con họ Đàm mà Thầy biết rõ và trân quý. Những câu thơ giản dị nhưng gửi gắm một quan niệm rất đẹp về con người:

“Những người tài đức song toàn

Chí cao tâm sáng nghĩa tình bấy nay.

Đầy vơi chan chứa cuộc đời

Kinh doanh, khoa học sáng ngời niềm tin.”

Và có lẽ hai câu thơ sau thể hiện rất rõ điều Thầy trân trọng ở những người làm khoa học, quản lý và kinh doanh:

“Nguyện dâng khối óc trái tim

Cho sự nghiệp lớn đi tìm bấy nay.”

“Khối óc” và “trái tim” – trí tuệ và nghĩa tình – cũng chính là hai giá trị xuyên suốt những trang thơ của Thầy. Có tài để làm việc lớn, nhưng phải có tâm để việc mình làm mang lại giá trị cho con người và cộng đồng.

Sau những gian nan, trăn trở của cuộc đời, bài thơ khép lại bằng niềm tin:

“Xuân về rực ánh sáng mai

Hiện lên sức sống tương lai đang chờ!”

Đọc những câu thơ ấy trong cộng đồng họ Đàm Việt Nam, chúng ta càng cảm nhận thêm một ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là lời ngợi ca một vài cá nhân, mà còn gợi nhắc các thế hệ con cháu về việc trân trọng người đi trước, gìn giữ nghĩa tình dòng họ, khuyến học – khuyến tài và tiếp nối những giá trị tốt đẹp bằng chính sự học tập, lao động và cống hiến của mình. Tình yêu và cuộc sống vì vậy không đơn thuần là một tập thơ. Đó còn là những trang ký ức, những suy ngẫm về nhân tình thế thái và những tình cảm được chưng cất qua một đời nghiên cứu, trải nghiệm và phụng sự. Đi qua lịch sử bằng trí tuệ, nhìn cuộc đời bằng chiêm nghiệm, trân trọng con người bằng nghĩa tình, và lưu giữ tất cả bằng thơ.

Xin trân trọng giới thiệu và chia sẻ cùng đại gia đình họ Đàm Việt Nam một nét đẹp trong di sản tinh thần của GS.TS Đàm Đức Vượng – một người con họ Đàm dành nhiều tâm huyết cho lịch sử, văn hóa, con người và quê hương, đất nước.

Hà Nội, ngày 26 tháng 9 năm 2026

(Đăng bài: Quỳnh Nga)