ĐẠI TƯỚNG ĐÀM THÌ PHỤNG
GS,TS Đàm Đức Vượng
Nhân vật Đàm Thì Phụng rất ít được các sách sử nhắc đến, cũng ít được người ta biết đến, kể cả những người Họ Đàm, nhưng trên thực tế, ông đã có nhiều đóng góp vào Vương triều Lý, trở thành Đại tướng quân của Triều Lý Cao Tông và Lý Huệ Tông. Rất tiếc, là những việc ông đã làm cụ thể cho Triều Lý lại không được sử sách chép lại đầy đủ, nên các đời sau không có tài liệu nghiên cứu và viết về ông một cách chu tất. Chính ông là thân phụ của Nguyên phi - Hoàng hậu - Hoàng Thái Hậu Đàm Thị An Toàn và quan Thái úy Đàm Dĩ Mông.
Đàm Thì Phụng sinh vào khoảng năm Canh Thân (1140) và mất vào khoảng năm Canh Ngọ (1210).
Xuất thân từ một gia đình quý tộc quan lại cao cấp, tướng quân Đàm Thì Phụng nổi lên như một viên quan có tầm nhìn chiến lược. Ông như một đốm lửa sáng lóe lên bảo vệ Vương Triều Lý đến cùng. Đội quân của ông đã thuần phục Triều Lý và gia nhập Triều Lý. Ông khuyên các con của ông cố gắng "giữ lấy lề" (tức là bảo vệ Triều Lý), vì đã ăn lộc của Triều Lý. Ông cũng đã làm thơ ca ngợi Triều Lý và kêu gọi bảo vệ Vương Triều này, tuy ông cũng đã nhìn ra sự "rã đám" của Vương triều này.
Ông có uy tín đối với dân địa phương bởi cách đối xử nhân ái của ông đối với mọi người. Ông rất khâm phục và thờ Vua Lý Thái Tổ, bởi đạo đức và tấm lòng vị tha của Nhà Vua.
Chuyện kể rằng, khi về già, Đàm Thì Phụng chuyển sang nghề khám, chữa bệnh cho dân địa phương. Ông đã chữa khỏi bệnh cho nhiều người. Những người nghèo bị bệnh, ông cũng ân cần chạy chữa cho họ đến khi khỏi bệnh mà không lấy tiền. Vì vậy, nhiều người ở xa cũng tìm đến ông để xin chữa bệnh. Việc làm đầy nhân nghĩa của ông đã được nhân dân địa phương quý mến.
Nói tóm lại, Đàm Thì Phụng là một quan lại cao cấp thanh liêm, tận trung với Triều Lý, kể cả những lúc Vương Triều này đang lâm vào hoàn cảnh khó khăn.
(Đăng bài: Đàm Quỳnh Nga)